Category: Kvika

Birt þann

Jarðskjálftahrinan í eldstöðinni Reykjanes

Ég afsaka hversu seint ég var með þessa grein. Ég fékk kvef með þessum venjulegu vandamálum.

Á Sunnudeginum þann 8. Febrúar 2026 hófst jarðskjálftahrina við Eldey. Í kringum 1000 jarðskjálftar hafa mælst í þessari jarðskjálftahrinunni. Stærstu jarðskjálftarnir voru með stærðina Mw3,4. Aðrir jarðskjálftar sem urðu voru minni að stærð.

Þrjár grænar stjörnur þar sem stærstu jarðskjálftarnir áttu sér stað. Rauðir punktar og síðan gulir punktar sína eldri og minni jarðskjálfta.
Jarðskjálftahrinan við Eldey í eldstöðinni Reykjanes. Höfundarréttur þessar myndar tilheyrir Veðurstofu Íslands.

Það er möguleiki á því að þessi jarðskjálftahrina sé tengd þenslunni í eldstöðinni Svartsengi. Þar sem þenslan breytir spennustigi á öllum Reykjanesskaga og síðan á Reykjaneshrygg. Hversu vel þessi þenslan veldur jarðskjálftum annarstaðar á Reykjanesinu er ekki vitað. Það er einnig óljóst hvort að þessi jarðskjálftahrina sé vegna kvikuhreyfinga á þessu svæði. Það ætti hinsvegar ekki að vera útilokað. Ekkert eldgos varð í þessari jarðskjálftahrinu. Það er einnig möguleiki á því að fleiri jarðskjálftahrinur verði á þessu svæði næstu daga og vikur.

Birt þann

Jarðskjálfti með stærðina Mw5,3 í eldstöðinni Bárðarbungu

Í dag (31. Janúar 2026) klukkan 11:54 varð jarðskjálfti með stærðina Mw5,3 í eldstöðinni Bárðarbungu. Þessi jarðskjálfti fannst ekki í byggð. Þessi jarðskjálfti er hluti af þeirri þenslu sem er núna að eiga sér stað í Bárðarbungu og þetta ferli hefur verið í gangi síðan eldgosinu lauk í Bárðarbungu þann 28. Febrúar 2015.

Græn stjarna og rauðir og appelsínugulir punktar í norðari hluta Vatnajökuls í eldstöðinni Bárðarbungu.
Jarðskjálftavirkni í Bárðarbungu. Höfundarréttur þessar myndar tilheyrir Veðurstofu Íslands.

Þessi jarðskjálftavirkni mun halda áfram í eldstöðinni Bárðarbungu þangað til að hámarks þenslu er náð eða þangað til næsta eldgos verður. Það skiptir engu hvort verður náð fyrst. Síðan mun þetta ferli byrja aftur upp á nýtt þegar næsta eldgosi líkur í Bárðarbungu. Ef að hámarks þenslu er náð, þá mun jarðskjálftavirknin stöðvast í einhvern tíma. Miðað við núverandi gögn. Þá mun það taka nokkra áratugi áður en þeirri þenslu verður náð í eldstöðinni Bárðarbungu.

Birt þann

Kvikuinnskot í eldstöðinni Þórðarhyrnu

Í gær (24. Janúar 2026) klukkan 10:27 til 12:02 varð jarðskjálftahrina í eldstöðinni Þórðarhyrnu. Þessi jarðskjálftahrinu svipar mjög til þess að kvikuinnskot hafi átt sér stað í eldstöðinni Þórðarhyrna. Stærsti jarðskjálftinn í þessari jarðskjálftahrinu var með stærðina Mw2,8. Aðrir jarðskjálftar voru minni að stærð.

Hópur af jarðskjálftum í eldstöðinni Þórðarhyrna vest-suður af eldstöðinni Grímsfjalli.
Jarðskjálftavirkni í eldstöðinni Þórðarhyrna, sem er staðsett suður-vestur af eldstöðinni Grímsfjall í Vatnajökli. Höfundarréttur þessar myndar tilheyrir Veðurstofu Íslands.

Þessi jarðskjálftavirkni er hluti af aukinni jarðskjálftavirkni í eldstöðinni Þórðarhyrna síðustu ár. Það hefur ekki orðið eldgos í Þórðarhyrnu síðan árið 1830 til ársins 1903 (árið er óvíst). Eldstöðin Þórðarhyrna er innan sprungusvarms eldstöðvarinnar Grímsfjalls. Það eru engin merki um það að eldstöðin Þórðarhyrna muni gjósa á næstunni. Þessi aukning á jarðskjálftavirkni getur möglega haldið áfram næstu 10 til 20 ár áður en næsta eldgos verður í eldstöðinni Þórðarhyrnu. Hægt er að fá meiri upplýsingar um eldstöðina Þórðarhyrnu á vefsíðunni Íslensk eldfjallavefsjá.

Birt þann

Jarðskjálftavirkni í eldstöðinni Hamrinum

Í dag (06. Desember 2025) klukkan 10:10 og 10:13 urðu jarðskjálftar með stærðina Mw3,1 og Mw4,0. Það urðu nokkrir minni jarðskjálftar í kjölfarið á sama svæði.

Tvær grænar stjörnur ofan á hverri annari í eldstöðinni Hamarinn í vestanverðum Vatnajökli.
Tvær grænar stjörnur í eldstöðinni Hamarinn í Vatnajökli. Höfundarréttur þessar myndar tilheyrir Veðurstofu Íslands.

Það hefur ekki orðið nein önnur virkni í kjölfarið á þessum jarðskjálftum. Það hefur ekki orðið nein breyting á óróagröfum. Ég reikna ekki með frekari virkni á þessu svæði þegar þessi grein er skrifuð.

Birt þann

Kröftug jarðskjálftahrina í eldstöðinni Kötlu

Í morgun þann 20. Október 2025 varð kröftug jarðskjálftahrina í eldstöðinni Kötlu. Stærsti jarðskjálftinn hingað til var með stærðina Mw4,5 og mjög líklegt er að hann hafi fundist í nálægri byggð. Það urðu einnig nokkrir jarðskjálftar sem voru yfir Mw3,0 að stærð. Jarðskjálftahrinan er ennþá í gangi en kemur í bylgjum og þegar þessi grein er skrifuð, þá eru rólegheit í gangi.

Grænar stjörnur í öskju Kötlu sýna stærstu jarðskjálftana. Síðan er fullt af rauðum punktum á sama svæði sem sýna minni jarðskjálfta.
Jarðskjálftavirknin í Kötlu. Höfundarréttur þessar myndar tilheyrir Veðurstofu Íslands.

Þessa stundina eru ekki nein merki um kvikuhreyfingar í eldstöðinni Kötlu. Það gæti hinsvegar breyst án viðvörunnar. Það hafa einnig ekki komið fram neinar breytingar á jökulvatni í jökulám sem renna frá Mýrdalsjökli en það gæti tekið um 4 til 8 klukkutíma að koma fram á mælum hjá Veðurstofunni. Þar sem það tekur tíma fyrir vatnið að renna undan jöklinum. Ég mun setja inn nýja grein ef eitthvað meira gerist í Kötlu.

Birt þann

Frekar sterkur jarðskjálfti í eldstöðinni Hamarinn í Vatnajökli

Í dag (18. September 2025) klukkan 00:04 varð jarðskjálfti með stærðina Mw3,6 í eldstöðinni Hamarinn í Vatnajökli. Þessi eldstöð er suður af eldstöðinni Bárðarbungu og er innan sama sprungusveims. Lítill eftirskjálfti varð nokkru eftir megin jarðskjálftann. Það eru engin merki um það að eldgos sé að fara að hefjast í Hamrinum. Það varð jarðskjálfti í þessari eldstöð á síðasta ári en aðeins minni.

Græn stjarna í eldstöðinni Hamarinn í Vatnajökli, sem er suður-vestur af eldstöðinni Bárðarbungu.
Jarðskjálfti í eldstöðinni Hamarinn í Vatnajökli. Höfundarréttur þessar myndar tilheyrir Veðurstofu Íslands.

Það er erfitt að segja til um það hvort að þarna verði fleiri jarðskjálftar. Eins og er, þá er það ólíklegt.

Birt þann

Kröftugur jarðskjálfti í Bárðarbungu þann 27. Júlí 2025

Þann 27. Júlí 2025 klukkan 23:39 varð jarðskjálfti með stærðina Mw5,2. Klukkan 23:41 varð jarðskjálfti með stærðina Mw3,1 en seinni jarðskjálftinn er inní í fyrsta jarðskjálftum og sést því ekki í jarðskjálftagögnunum beint án greiningar á gögnunum. Stærsti jarðskjálftinn fannst á Akureyri.

Tvær grænar stjörnur í Bárðarbungu og norðari stjarnan er stærri jarðskjálftinn. Syðri jarðskjálftinn er minni jarðskjálftinn.
Jarðskjálftavirknin í Bárðarbungu. Höfundarréttur þessar myndar tilheyrir Veðurstofu Íslands.

Þetta er hefðbundin jarðskjálftavirkni í Bárðarbungu á meðan eldstöðin heldur áfram að þenjast út. Svona stórir jarðskjálftar verða á nokkura mánaða fresti.

Birt þann

Staðan í eldgosinu í Sundhnúkagígum í eldstöðinni Svartsengi þann 17. Júní 2025 klukkan 01:36

Þetta er stutt yfirlit yfir stöðuna í eldgosinu í Sundhnúkagígum í eldstöðinni Svartsengi. Upplýsingar hérna eru eins réttar og hægt er að hafa það þegar ég skrifa þessa grein. Staðan getur breyst snögglega og án viðvörunar í þessu eldgosi eftir að greinin er skrifuð.

  • Gossprungan náði rúmlega 2,5 km þegar hún var sem lengst. Gossprungan er farinn að minnka eftir því sem dregið hefur úr krafti eldgossins.
  • Þetta eldgos er það nyrsta af þeim eldgosum sem hafa orðið.
  • Hraunflæðið er í átt að Fagradalsfjalli og Fagradal. Mjög líklegt er að hraunið sé búið að fylla upp í Fagradal.
  • Þegar þessi grein er skrifuð. Þá er að sjá að óróinn sé mjög stöðugur. Þetta getur breyst án viðvörunnar og mjög snögglega.
  • GPS gögn benda til þess að mesta lækkunin sem hefur orðið er í kringum 100mm á síðustu 12 klukkutímum síðan eldgosið hófst þar sem það er mest. Lækkun á GPS stöðvum er mismunandi eftir því hvar þær eru staðsettar í eldstöðvarkerfinu Svartsengi.
  • Það er næstum því engin jarðskjálftavirkni á svæðinu.
  • Ég reikna ekki með því að eldgosið vari nema í nokkra daga í mesta lagi. Hinsvegar fara þessi eldgos stundum í einn gíg sem gýs nokkuð lengi. Það er ekki hægt að segja til um það núna hvort að það gerist.
  • Þoka hefur komið í veg fyrir útsýni á eldgosið í allan gærdag og þokan er ennþá að koma í veg fyrir að hægt sé að fylgjast með eldgosinu á vefmyndavélum.
  • Gasmengun hefur verið vandamál í þessu eldgosi. Það er ekki víst að það breytist fyrr en þegar þetta eldgos klárast.

Ef það verður eitthvað meira í fréttum af þessu eldgosi. Þá mun ég skrifa um það hérna. Ég reikna ekki með því að það verði tilfellið eins og er þegar þessi grein er skrifuð.

Birt þann

Eldgos hafið í Sundhnúkagígaröðinni í eldstöðinni Svartsengi

Í dag (16. Júlí 2025) klukkan 03:53:31 hófst eldgos í Sundhnúkagígaröðinni í eldstöðinni Svartsengi. Eldgosið er nyrst á gossprungunni sem er á þessu svæði og hefur gosið áður. Þetta eldgos er langt frá öllum mikilvægum innviðum. Gossprungan virðist ekki vera mjög löng miðað við það sem sést á vefmyndavélum.

Eldgosið í Sundhnúkagígaröðinni. Það er appelsínugult og kvikustrókanir sjást mjög vel á vefmyndavélinni sem er á Þorbirni.
Eldgosið í Sundhnúkagígaröðinni. Skjáskot af vefmyndavél Rúv á Þorbirni.

Það er ekki hægt að vita hversu lengi þetta eldgos mun vara. Það gæti verið frá nokkrum klukkutímum yfir í nokkra daga. Ef þörf verður á því. Þá mun ég setja inn nýjar upplýsingar hingað inn. Hingað til í þessum eldgosum, þá hefur þess ekki verið þörf.

Birt þann

Stærsti jarðskjálftinn hingað til í Ljósufjöllum

Í gær (16. Júní 2025) klukkan 18:05 varð jarðskjálfti með stærðina Mw3,7 í eldstöðinni Ljósufjöllum. Dýpi þessa jarðskjálfta var um 18 km. Þessi jarðskjálfti fannst á svæðinu sem er ekki með mikla byggð.

Græn stjarna í eldstöðvarkerfinu Ljósufjöllum á vestanverðu Íslandi. Nokkuð norður af Borgarnesi.
Jarðskjálftavirknin í eldstöðvarkerfinu Ljósufjöllum. Höfundarréttur þessar myndar tilheyrir Veðurstofu Íslands.

Jarðskjálftavirkni heldur áfram á þessu svæði þar sem kvika er ennþá að troðast upp í jarðskorpuna á þessu svæði. Síðan innflæði kviku hófst í jarðskorpuna á þessu svæði, þá er ekki að sjá að kvikan hafi náð að rísa nokkuð upp í gegnum jarðskorpuna. Það veldur því að þrýstingur heldur áfram að aukast í jarðskorpunni á þessu svæði á dýpsta hluta jarðskorpunnar. Jarðskorpan á þessu svæði er einnig ekki að gefa eftir þrýstingi frá kvikunni, þar sem jarðskorpan á þessu svæði er gömul, köld og brotgjörn. Það þýðir að miklu erfiðara er fyrir kvikuna að troðast upp í gegnum jarðskorpuna á þessu svæði og ná til yfirborðs.